Sot, Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve, z. Ilirjan Celibashi raportoi në Komisionin për Çështjet Ligjore, Administratën Publike dhe të Drejtat e Njeriut në Kuvendin e Shqipërisë mbi veprimtarinë e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për vitin 2025.

Raportimi i plotë:

1. Hyrje

Në zbatim të nenit 24 të Kodit Zgjedhor të Republikës së Shqipërisë, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve paraqet përpara Kuvendit të Shqipërisë raportin vjetor mbi veprimtarinë e tij gjatë vitit 2025.

Viti 2025 përbënte një vit me rëndësi të veçantë për administrimin zgjedhor në Republikën e Shqipërisë, pasi gjatë tij u organizuan dhe administruan zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë të datës 11 maj 2025, si dhe zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie të datës 9 nëntor 2025 në bashkitë Vlorë, Berat, Mat, Cërrik dhe Tepelenë.

Veprimtaria e KQZ-së gjatë vitit 2025 u orientua drejt (i) garantimit të integritetit zgjedhor, (ii) forcimit të besimit publik, (iii) modernizimit të proceseve zgjedhore, (iv) rritjes së transparencës dhe zgjerimit të aksesit të qytetarëve në proceset demokratike, veçanërisht përmes zbatimit të votimit nga jashtë vendit.

1. Zbatimi i Rezolutës së Kuvendit dhe forcimi institucional

Gjatë vitit 2025, KQZ vijoi zbatimin e rekomandimeve të Kuvendit të Shqipërisë dhe të rekomandimeve të organizatave ndërkombëtare, veçanërisht të OSBE/ODIHR, me fokus në përmirësimin e administrimit zgjedhor, forcimin e kapaciteteve institucionale dhe modernizimin e proceseve teknologjike.

Institucioni vijoi zbatimin e Planit Strategjik 2022–2026 dhe ndërmori veprime për hartimin e dokumenteve strategjike të periudhës së ardhshme, duke forcuar më tej kapacitetet administrative, profesionale dhe teknologjike të administratës zgjedhore.

1. Zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë, 11 maj 2025

3.1. Organizimi i procesit zgjedhor

KQZ organizoi dhe administroi zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë në përputhje me Kushtetutën dhe Kodin Zgjedhor, duke garantuar funksionimin normal të të gjitha hallkave të administrimit zgjedhor.

Për organizimin e procesit u miratuan aktet nënligjore të nevojshme, u ngritën strukturat e administrimit zgjedhor, u prodhua dokumentacioni zgjedhor, u realizuan programet e trajnimit të komisionerëve dhe u sigurua infrastruktura logjistike dhe teknologjike në të gjithë territorin e vendit.

3.2. Subjektet zgjedhore dhe kandidatët

Në zgjedhjet për Kuvend të datës 11 maj 2025 morën pjesë 11 subjekte zgjedhore, përfshirë parti politike dhe koalicione zgjedhore.

Në procesin zgjedhor konkurruan:

• Partia Socialiste e Shqipërisë;
• Partia Socialdemokrate;
• Partia Mundësia;
• Lëvizja Bashkë;
• Lëvizja Atdheu;
• Koalicioni Euroatlantik;
• Aleanca Kombëtare Shqiptare;
• Aleanca Demokracia e Re;
• Koalicioni “Partia Demokratike – Aleanca për Shqipërinë Madhështore”;
• Koalicioni “Nisma Shqipëria Bëhet – Adriatik Lapaj”;
• Koalicioni “Djathtas për Zhvillim”.

KQZ administroi procesin e regjistrimit të listave shumemërore të kandidatëve për deputet në të 12 qarqet e vendit, duke garantuar respektimin e kërkesave ligjore për përfaqësimin gjinor dhe transparencën e procesit zgjedhor.

3.3. Edukimi dhe informimi i zgjedhësve

Një prioritet i veçantë gjatë vitit 2025 ishte edukimi zgjedhor i qytetarëve.

KQZ realizoi fushata të gjera informuese dhe ndërgjegjësuese për:

1. procedurat e votimit;
2. votimin nga jashtë vendit;
3. përdorimin e teknologjive zgjedhore;
4. pjesëmarrjen e votuesve për herë të parë;
5. përfshirjen e grave, të rinjve dhe personave me aftësi të kufizuara në proceset zgjedhore.

3.4. Votimi nga jashtë vendit

Viti 2025 shënoi realizimin për herë të parë në shkallë të plotë të votimit të shtetasve shqiptarë që jetojnë jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë.

Në listën e zgjedhësve nga jashtë vendit u regjistruan 245,935 shtetas shqiptarë.

Nga këta, morën pjesë në votim 195,853 zgjedhës, ose 79.64 për qind e zgjedhësve të regjistruar jashtë vendit.

Procesi kërkoi ngritjen e mekanizmave të rinj administrativë, teknologjikë dhe logjistikë, si dhe një bashkëpunim të gjerë me aktorë të tjerë të procesit zgjedhor duke filluar nga partitë politike e deri tek media dhe organizata të shoqërisë civile.

Qarku i Tiranës rezultoi qarku me numrin më të lartë të votuesve nga jashtë vendit dhe me numrin më të madh të zarfeve të administruara nga procesi i votimit nga jashtë.

Zbatimi me sukses i votimit nga jashtë përbën një nga arritjet më të rëndësishme institucionale të KQZ-së në vitin 2025.

3.5. Pjesëmarrja në zgjedhje

Numri total i zgjedhësve të regjistruar për zgjedhjet parlamentare ishte 3,713,897 shtetas.

Prej tyre:

• 3,467,962 zgjedhës në territorin e Republikës së Shqipërisë;
• 245,935 zgjedhës të regjistruar për votim nga jashtë vendit.

Në votimin brenda vendit morën pjesë 1,463,064 zgjedhës, ose 42.25 për qind e zgjedhësve të regjistruar.

Në votimin nga jashtë morën pjesë 195,853 zgjedhës, ose 79.64 për qind e zgjedhësve të regjistruar jashtë vendit.

3.6. Teknologjia zgjedhore

KQZ vijoi përdorimin e teknologjive zgjedhore në funksion të rritjes së integritetit dhe transparencës së procesit.

Gjatë zgjedhjeve parlamentare u përdorën:

1. identifikimi elektronik i zgjedhësve;
2. sistemet elektronike të administrimit të rezultateve;
3. votimi dhe numërimi elektronik në zonat e miratuara;
4. sistemet elektronike të monitorimit të proceseve operative.

Gjithashtu, gjatë vitit 2025 KQZ realizoi eksperimente dhe iniciativa të reja në përdorimin e inteligjencës artificiale për analizimin dhe administrimin e të dhënave zgjedhore.

1. Integriteti zgjedhor dhe bashkëpunimi institucional

Një rëndësi e veçantë iu kushtua mbrojtjes së integritetit të procesit zgjedhor dhe luftës kundër krimeve zgjedhore.

Në këtë kuadër, KQZ forcoi bashkëpunimin institucional me Prokurorinë e Përgjithshme dhe Prokurorinë e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), nëpërmjet Memorandumit të Bashkëpunimit për parandalimin, evidentimin dhe hetimin e veprave penale që lidhen me procesin zgjedhor.

Memorandumi krijoi mekanizma të koordinimit ndërinstitucional për shkëmbimin e informacionit, trajtimin e denoncimeve dhe referimin e rasteve të dyshuara të shkeljeve zgjedhore, duke kontribuar në forcimin e besimit publik dhe në garantimin e integritetit të zgjedhjeve.

1. Rezultatet e zgjedhjeve

Pas përfundimit të procesit të votimit dhe numërimit, KQZ shpalli rezultatin përfundimtar të zgjedhjeve për Kuvendin e Shqipërisë.

Shpërndarja e mandateve rezultoi si më poshtë:

• Partia Socialiste e Shqipërisë – 83 mandate;
• Koalicioni “Partia Demokratike – Aleanca për Shqipërinë Madhështore” – 50 mandate;
• Partia Socialdemokrate – 3 mandate;
• Partia Mundësia – 2 mandate;
• Lëvizja Bashkë – 1 mandat;
• Koalicioni “Nisma Shqipëria Bëhet” – 1 mandat.

1. Financimi dhe administrimi i fondeve publike

Për organizimin e zgjedhjeve parlamentare të vitit 2025 u akordua një buxhet prej rreth 38.7 milionë euro.

Shpenzimet kryesore përfshinë:

a) organizimin e votimit nga jashtë vendit;

b) teknologjitë zgjedhore;

c) prodhimin e dokumentacionit zgjedhor;

d) administrimin e procesit të votimit dhe numërimit;

e) trajnimet dhe edukimin zgjedhor.

1. Bashkëpunimi ndërkombëtar

Gjatë vitit 2025, KQZ bashkëpunoi ngushtë me organizatat ndërkombëtare, partnerët zhvillimorë dhe misionet e vëzhgimit zgjedhor.

Institucioni vijoi bashkëpunimin me OSBE/ODIHR, Bashkimin Evropian, Këshillin e Evropës, IFES, UNDP dhe organizata të tjera partnere në funksion të përmirësimit të standardeve zgjedhore dhe forcimit të kapaciteteve institucionale.

1. Zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie

Në datën 9 nëntor 2025 KQZ organizoi zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie në bashkitë Vlorë, Berat, Mat, Cërrik dhe Tepelenë.

Në këto zgjedhje morën pjesë 62,623 zgjedhës, ose rreth 18.7 për qind e zgjedhësve të regjistruar në këto bashki.

Procesi zgjedhor u administrua në përputhje me standardet ligjore dhe procedurat e përcaktuara nga Kodi Zgjedhor, duke garantuar zhvillimin normal të votimit, numërimit dhe shpalljes së rezultateve.

1. Përfundime

Viti 2025 përfaqësoi një vit me rëndësi historike për administrimin zgjedhor në Republikën e Shqipërisë.

Organizimi me sukses i zgjedhjeve për Kuvendin e Shqipërisë, realizimi i votimit nga jashtë vendit, përdorimi i teknologjive zgjedhore, forcimi i mekanizmave të integritetit zgjedhor dhe bashkëpunimi i zgjeruar institucional përbëjnë arritjet kryesore të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve gjatë këtij viti.

KQZ mbetet e angazhuar për të vijuar modernizimin e administrimit zgjedhor, forcimin e besimit të publikut dhe garantimin e proceseve zgjedhore të lira, të ndershme, transparente dhe në përputhje me standardet demokratike kombëtare dhe ndërkombëtare.

10. Prioritetet për Reformën Zgjedhore

Bazuar në përvojën e fituar nga administrimi i zgjedhjeve parlamentare të vitit 2025, zgjedhjeve të pjesshme vendore, si dhe në gjetjet e evidentuara gjatë zbatimit të legjislacionit zgjedhor, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vlerëson se reforma e ardhshme zgjedhore duhet të adresojë disa çështje me rëndësi prioritare për rritjen e integritetit, eficiencës dhe besimit publik në proceset zgjedhore.

Ndër çështjet kryesore që kërkojnë rishikim ligjor dhe institucional përfshihen:

1) rishikimi i formulës së përbërjes dhe funksionimit të komisioneve zgjedhore të nivelit të dytë dhe të tretë, me synim rritjen e profesionalizmit dhe rolit institucional të KQZ-së në administrimin zgjedhor;

2) përmirësimi i kuadrit ligjor për financimin e partive politike, subjekteve zgjedhore dhe palëve të treta, si dhe forcimi i kompetencave mbikëqyrëse dhe verifikuese të KQZ-së;

3) rregullimi më i plotë i fushatës zgjedhore në median tradicionale, median online, platformat digjitale dhe rrjetet sociale;

4) përcaktimi më i qartë i kufijve ndërmjet veprimtarisë së institucioneve publike dhe aktivitetit politik gjatë periudhës zgjedhore, në përputhje me rekomandimet e OSBE/ODIHR;

5) rishikimi i kuadrit ligjor për votimin elektronik dhe përcaktimi i një strategjie afatgjatë për përdorimin e teknologjive zgjedhore;

6) zgjerimi i përdorimit të teknologjisë së informacionit dhe krijimi i bazës ligjore për përdorimin e sistemeve të avancuara teknologjike, përfshirë inteligjencën artificiale, në proceset zgjedhore;

7) vlerësimi i alternativave për organizimin e procesit të numërimit të votave, me qëllim rritjen e transparencës, eficiencës dhe besueshmërisë së rezultatit zgjedhor;

8) qartësimi i kompetencave dhe procedurave për shqyrtimin administrativ dhe gjyqësor të ankimeve zgjedhore;

9) rishikimi i organizimit institucional dhe i ndarjes së përgjegjësive ndërmjet organeve përbërëse të KQZ-së;

10) përmirësimi i rregullave për regjistrimin e partive politike, koalicioneve dhe kandidatëve në zgjedhje;

11) krijimi i mekanizmave që mundësojnë ushtrimin e së drejtës së votës për zgjedhësit me pamundësi fizike për të dalë nga banesa dhe për kategori të caktuara që, për shkak të detyrës, nuk mund të votojnë në qendrën e tyre të votimit;

12) rishikimi i kuadrit ligjor për votimin nga jashtë vendit, përfshirë mënyrën e votimit, kriteret e regjistrimit dhe përllogaritjen e votës në rezultatet zgjedhore;

13) plotësimi dhe modernizimi i legjislacionit për referendumet;

14) rishikimi i procedurave dhe afateve për shpalljen e rezultateve dhe konstituimin e institucioneve të zgjedhura;

15) përmirësimi i Ligjit për Partitë Politike, veçanërisht në aspektet që lidhen me organizimin, funksionimin, financimin dhe përgjegjësinë ligjore të tyre.

KQZ vlerëson se adresimi i këtyre çështjeve në kuadër të reformës së ardhshme zgjedhore do të kontribuojë në forcimin e standardeve demokratike, rritjen e besimit të publikut dhe modernizimin e mëtejshëm të administrimit zgjedhor në Republikën e Shqipërisë.

RAPORT MBI PUNËN E KOMISIONIT QENDROR TË ZGJEDHJEVE PËR VITIN 2025