Sot, Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve, z. Ilirjan Celibashi raportoi mbi veprimtarinë e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve gjatë vitit 2025 në Komisionin për Nismat Qytetare, Bashkëpunimin dhe Mbikëqyrjen Institucionale, në Kuvendin e Shqipërisë.

Raportimi i plotë

Në zbatim të detyrimeve ligjore dhe kushtetuese, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve paraqet këtë raport të përmbledhur mbi veprimtarinë e institucionit gjatë vitit 2025.

Viti 2025 ishte një vit me rëndësi të veçantë për administrimin zgjedhor në Republikën e Shqipërisë, pasi gjatë tij u organizuan zgjedhjet për Kuvendin e Shqipërisë të datës 11 maj 2025, si dhe zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie të datës 9 nëntor 2025.

Veprimtaria e KQZ-së gjatë këtij viti u fokusua në garantimin e integritetit të proceseve zgjedhore, rritjen e transparencës institucionale, forcimin e bashkëpunimit me aktorët e interesuar, zgjerimin e pjesëmarrjes qytetare dhe modernizimin e administrimit zgjedhor përmes përdorimit të teknologjisë.

1. Organizimi i zgjedhjeve për Kuvendin e Shqipërisë

KQZ organizoi dhe administroi zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025 në përputhje me Kushtetutën, Kodin Zgjedhor dhe standardet ndërkombëtare për zgjedhje demokratike.

Në proces morën pjesë 11 subjekte zgjedhore, përfshirë parti politike dhe koalicione.

Institucioni administroi të gjitha procedurat që lidhen me regjistrimin e subjekteve zgjedhore dhe kandidatëve, ngritjen e administratës zgjedhore, prodhimin dhe shpërndarjen e dokumentacionit zgjedhor, trajnimin e komisionerëve dhe organizimin logjistik të procesit në të gjithë territorin e vendit.

Në listën e zgjedhësve ishin të regjistruar 3,713,897 shtetas shqiptarë, prej të cilëve 245,935 zgjedhës të regjistruar për votim nga jashtë vendit.

Procesi zgjedhor u zhvillua normalisht dhe rezultatet përfundimtare u shpallën në përputhje me afatet dhe procedurat e përcaktuara nga legjislacioni zgjedhor.

1. Votimi nga jashtë vendit

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të vitit 2025 ishte realizimi i procesit të votimit nga jashtë vendit.

Për këtë proces u regjistruan 245,935 shtetas shqiptarë me banim jashtë territorit të Republikës së Shqipërisë. Nga këta, morën pjesë në votim 195,853 zgjedhës, ose 79.64 për qind e zgjedhësve të regjistruar.

Organizimi i këtij procesi kërkoi ndërtimin e mekanizmave të rinj administrativë, logjistikë dhe teknologjikë, si dhe bashkëpunim të ngushtë me institucione shtetërore, partnerë ndërkombëtarë dhe operatorë postarë.

Përfshirja e diasporës në procesin zgjedhor përbën një nga arritjet më të rëndësishme institucionale të KQZ-së dhe një hap domethënës në zgjerimin e pjesëmarrjes demokratike të shtetasve shqiptarë.

1. Transparenca dhe konsultimi publik

Transparenca dhe konsultimi me publikun përbëjnë një nga shtyllat themelore të veprimtarisë së KQZ-së.

Përgatitja e zgjedhjeve parlamentare të vitit 2025 u karakterizua nga një proces i gjerë dhe i vazhdueshëm konsultimi me partitë politike, organizatat e shoqërisë civile, organizatat ndërkombëtare, median, institucionet publike dhe grupet e interesit.

Aktet nënligjore, procedurat zgjedhore, projektvendimet dhe dokumentet e rëndësishme që lidhen me administrimin e zgjedhjeve iu nënshtruan konsultimit publik përpara miratimit të tyre.

KQZ organizoi takime konsultative, tryeza diskutimi, seanca dëgjimore dhe aktivitete informuese, duke garantuar përfshirjen e gjerë të aktorëve në procesin vendimmarrës.

Gjatë gjithë procesit zgjedhor u mbajt një komunikim i vazhdueshëm dhe transparent me median, e cila u informua në kohë reale për zhvillimet kryesore të procesit.

Ky model bashkëpunimi dhe konsultimi ka kontribuar në rritjen e besimit publik dhe në forcimin e legjitimitetit të procesit zgjedhor.

1. Transparenca institucionale dhe e drejta e informimit

KQZ mbetet një nga institucionet publike me nivelin më të lartë të transparencës dhe aksesit në informacion.

Faqja zyrtare e internetit e KQZ-së përmban tërësinë e dokumentacionit institucional dhe zgjedhor, duke garantuar akses të lirë për qytetarët, median, organizatat e shoqërisë civile, partitë politike dhe institucionet publike.

Vendimet e Komisionerit Shtetëror të Zgjedhjeve, Komisionit Rregullator dhe Komisionit të Ankimimeve dhe Sanksioneve publikohen menjëherë pas miratimit të tyre. Në të njëjtën mënyrë publikohen aktet nënligjore, raportet, statistikat, materialet informuese dhe dokumentacioni zgjedhor.

Një praktikë e veçantë e KQZ-së është funksionimi i sistemit të protokollit elektronik me akses publik në kohë reale.

KQZ, në dijeninë time, është institucioni i vetëm publik në Republikën e Shqipërisë që mundëson konsultimin online të regjistrit të protokollit në kohë reale.

Çdo dokument bëhet publik menjëherë pas regjistrimit në sistem, duke krijuar një standard të avancuar transparence dhe llogaridhënieje institucionale.

Ky model garanton akses të menjëhershëm në informacion dhe forcon kontrollin publik mbi veprimtarinë e institucionit.

1. Përdorimi i teknologjisë dhe inovacionit

Gjatë vitit 2025, KQZ vijoi procesin e modernizimit të administrimit zgjedhor.

Në zgjedhjet parlamentare u përdorën sistemet e identifikimit elektronik të zgjedhësve, sistemet elektronike të administrimit të rezultateve dhe teknologji të tjera mbështetëse për menaxhimin e proceseve zgjedhore.

Institucioni vijoi investimet në transformimin digjital të proceseve administrative dhe zhvilloi iniciativa për përdorimin e teknologjive të reja në funksion të rritjes së eficiencës, transparencës dhe cilësisë së shërbimeve.

1. Integriteti zgjedhor dhe bashkëpunimi institucional

Forcimi i integritetit zgjedhor mbeti një nga prioritetet kryesore të KQZ-së.

Gjatë vitit 2025 u forcua bashkëpunimi institucional me Prokurorinë e Përgjithshme, SPAK-un, Policinë e Shtetit dhe institucione të tjera përgjegjëse për garantimin e ligjshmërisë gjatë procesit zgjedhor.

Memorandumi i bashkëpunimit ndërmjet KQZ-së, Prokurorisë së Përgjithshme dhe SPAK-ut krijoi mekanizma të koordinuar për shkëmbimin e informacionit, trajtimin e denoncimeve dhe referimin e rasteve të dyshuara të shkeljeve zgjedhore.

1. Zgjedhjet e pjesshme vendore

Në datën 9 nëntor 2025, KQZ organizoi zgjedhjet e pjesshme për kryetar bashkie në bashkitë Vlorë, Berat, Mat, Cërrik dhe Tepelenë.

Procesi u administrua në përputhje me legjislacionin zgjedhor dhe standardet e administrimit zgjedhor, duke garantuar zhvillimin normal të votimit, numërimit dhe shpalljes së rezultateve.

Ajo që meriton të evidentohet në lidhje me këto zgjedhje është fakti se, për herë të parë, u aplikua përdorimi i inteligjencës artificiale në një proces zgjedhor. Ky aplikim eksperimental i inteligjencës artificiale u krye gjatë numërimit të votave për kryetarin e Bashkisë Tepelenë.

1. Prioritetet për Reformën Zgjedhore

Bazuar në përvojën e administrimit të proceseve zgjedhore gjatë vitit 2025, KQZ vlerëson se reforma e ardhshme zgjedhore duhet të fokusohet në disa drejtime prioritare:

1) përmirësimin e organizimit dhe funksionimit të komisioneve zgjedhore të nivelit të dytë dhe të tretë;

2) forcimin e rregullave për financimin e partive politike, subjekteve zgjedhore dhe palëve të treta;

3) rregullimin e fushatës zgjedhore në median online, platformat digjitale dhe rrjetet sociale;

4) qartësimin e kufijve ndërmjet veprimtarisë shtetërore dhe aktivitetit politik gjatë periudhës zgjedhore;

5) rishikimin e politikave për votimin elektronik dhe përdorimin e teknologjive zgjedhore;

6) krijimin e bazës ligjore për përdorimin më të gjerë të teknologjisë së informacionit dhe inteligjencës artificiale në proceset zgjedhore;

7) përmirësimin e procedurave të numërimit dhe të administrimit të rezultateve zgjedhore;

8) qartësimin e procedurave të ankimeve zgjedhore dhe kompetencave të institucioneve përkatëse;

9) përmirësimin e organizimit institucional dhe të ndarjes së kompetencave ndërmjet organeve të KQZ-së;

10) përmirësimin e rregullave për regjistrimin e partive politike, koalicioneve dhe kandidatëve;

11) krijimin e mekanizmave që mundësojnë votimin për personat me aftësi të kufizuara dhe kategori të tjera zgjedhësish që nuk mund të paraqiten në qendrën e votimit;

12) përmirësimin e kuadrit ligjor për votimin nga jashtë vendit;

13) rishikimin e procedurave për shpalljen e rezultateve dhe konstituimin e organeve të zgjedhura;

14) modernizimin e Ligjit për Partitë Politike;

15) përmirësimin dhe plotësimin e kuadrit ligjor për referendumet.

KQZ vlerëson se, veçanërisht, reforma e kuadrit ligjor për referendumet duhet të përbëjë një prioritet të rëndësishëm institucional, me qëllim krijimin e rregullave të qarta, të plota dhe funksionale për ushtrimin e demokracisë së drejtpërdrejtë nga qytetarët.

Përfundime

Viti 2025 shënoi një etapë të rëndësishme në zhvillimin e administrimit zgjedhor në Republikën e Shqipërisë.

Organizimi me sukses i zgjedhjeve parlamentare, realizimi i votimit nga jashtë vendit, niveli i lartë i transparencës institucionale, konsultimi i gjerë me partitë politike, shoqërinë civile dhe median, si dhe përdorimi i teknologjive moderne në administrimin zgjedhor dëshmojnë angazhimin e KQZ-së për forcimin e standardeve zgjedhore dhe besimit të publikut në këtë proces.

KQZ mbetet e përkushtuar për të vijuar modernizimin e administrimit zgjedhor, garantimin e transparencës dhe llogaridhënies publike, si dhe përmirësimin e vazhdueshëm të kuadrit ligjor dhe institucional të lidhur me zgjedhjet.